د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند، د مدیره پلاوي مالي رئیس ښاغلي شیرین آغا سخي او د عامل پلاوي سرپرست رئیس ښاغلي شفیق الله عطايي د جلغوزیو اتحاديي له رئیس ښاغلي دلدار ځدران او د خوست، پکتیا او پکتیکا جلغوزیو صادروونکو سوداګرو سره د لیدنې په ترڅ کې، د دوی د شتو ستونزو په اړه خبرې اترې وکړې.
 
په دې ناسته کې، د يادو ولايتونو يو شمېر سوداګرو ادعا وکړه، چې چين ته د هوا صادرات له کورنيو توليداتو سره سمون نه لري او د دوى په وينا، کم کیفیته جلغوزي په چين ښه بازار نه لري په داسی حال کې چې ورته جلغوزي بیا په پاکستان کې ښه بازار لري. دوی غوښتنه وکړه، چې د هېواد د نورو صادراتو په څېر دې جلغوزیو ته هم د ځمکې له لارې پاکستان ته د صادریدو اجازه ورکړل شي.
 
ښاغلي ځدران وویل "په هېواد کې د جلغوزو تولید او پروسس د زرګونو هېوادوالو د کار او د جلغوزو د پروسس د فابریکو فعالیت، د دغه محصول د بیې د لوړېدو او د کورنیو عوایدو او قانوني صادراتو د زیاتوالي لامل کېږي."
د اتحادیې د مسؤلینو په وینا، یو ګاونډي هېواد ته د جلغوزيو صادرول به د دې لامل شي، چې محصولات په هغه هېواد کې پروسس او بسته بندي شي او د ګاونډي هېواد په نوم چین او نورو هېوادونو ته صادر شي، چې دا به د افغانستان د جلغوزو پر صادراتو او کورنیو عوایدو ناوړه اغېز وکړي.
 
ښاغلي مهمند د دواړو لورو د نظریاتو له اورېدو وروسته وویل "د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د جلغوزیو د قانوني صادراتو ملاتړ کوي او ګاونډیو هېوادونو ته د جلغوزيو له هر ډول غیر قانوني سوداګرۍ سره مخالفت کوي." هغه زياته کړه، دغه اتاق غواړي چې افغاني جلغوزي په کورنيو فابريکو کې پروسس او بسته بندي شي او په ښه بيه چين او نورو هېوادونو ته وپلورل شي، چې په دې سره به د افغاني جلغوزیو د بيې او اعتبار د لوړیدو ترڅنګ، په هېواد کې کار پيدا شي او کورنيو عوایدو کې به هم د پام وړ زیاتوالی رامنځته شي.
 
ښاغلي مهمند ژمنه وکړه، چې د جلغوزيو د صادراتو لپاره به مناسبې لارې چارې ولټوي او په دې برخه کې به له کورنيو هوايي شرکتونو سره خبرې وکړي، څو بېلابېلو هېوادونو په ځانګړې توګه چين ته چې د جلغوزيو تر ټولو ستر بازار بلل کېږي، جلغوزي په ټيټه بيه ولېږدوي.
نوموړي ټینګار وکړ، چې په اتاق به په دې برخه کې ملي ګټو ته لومړیتوب ورکړي او د ناقانونه صادراتو پر مخنیوي به ټینګار وکړي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق عامل پلاوي سرپرست رئیس ښاغلي شفیق الله عطايي د ازبک – روس ګډ شرکت (انرګوماش هولډنګ) بنسټ ګر او رئیس او د ازبکستان فرغانه کمپنیو ګروپ رئیس ښاغلي احمد خاتاموف سره د لیدنې په ترڅ کې، په هېواد کې د شته پانګه اچونې فرصتونو په اړه خبرې اترې وکړې.
 
ښاغلي عطايي ښاغلي احمد خاتاموف ته د ښه راغلاست ویلو ترڅنګ، په هېواد کې د کانونو په برخه کې د شته پانګه اچونې فرصتونو، خدماتو او نورو برخو په اړه هر اړخیز مالومات وړاندی کړل او سویلي آسیا ته يي د ازبکستان سوداګریزو توکو او محصولاتو لیږد په برخه کې، د افغانستان خاوره اړینه وبلله.
 
ښاغلي خاتاموف د ښاغلي عطايي څخه د هر اړخیزو مالوماتو وړاندی کولو په تړاو د مننې کولو ترڅنګ، په افغانستان کې په مختلفو برخو کې، د پانګه اچونې په تړاو خپله لیوالتیا څرګنده کړه.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند، د اتاق د مدیره پلاوي غړي ښاغلي خان جان الکوزي او د تازه میوو او سبزیجاتو اتحادیې یو شمیر مسؤلینو د یکشنبه په ماښام د سوداګرۍ او صنعت وزارت له سرپرست وزیر ښاغلي نورالدین عزیزي سره د لیدنې په ترڅ کې، د دغې اتحاديې سوداګریزو ستونزو په اړه خبرې اترې وکړې.
 
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند، د اتاق د مدیره پلاوي غړي ښاغلي خان جان الکوزي او د تازه میوو او سبزیجاتو اتحادیې یو شمیر مسؤلینو ښاغلي عزیزي سره د پاکستان سره په سوداګرۍ کې شته ستونزو او تعرفوي ستونزو او د خپلو مشخصو وړاندیزونو شریکولو ترڅنګ، د یادو ستونزو په له منځه وړلو کې د وزارت د همکارۍ غوښتنه وکړه.
 
ښاغلي عزیزي د اتاق د مشرتابه پلاوي او د یادې اتحاديې ستونزو له اوریدو وروسته، ژمنه وکړه، چې په هېواد کې د سوداګرۍ پراختیا او تعرفوي ستونزو حل په برخه کې به خپلې هیڅ ډول مرستې ونه سپموي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي نړیوالو اړیکو رئیس ښاغلي انجنیر سید جاوید برهان، د مدیره پلاوي مالي رئیس ښاغلي شیرین آغا سخي، د عامل پلاوي مالي او اداري مرستیال ښاغلي میرویس هوتک، د نړیوالو اړیکو او صادراتو پراختیا ډیپارټمنټونو مسؤلینو او یو شمیر سوداګرو او پانګه اچوونکو په کابل کې میشت د ترکيې سفارت له سوداګریز چاروال ښاغلي بوزات او د موساید صنعتګرو او سوداګرو خپلواکې اتحاديې له رئیس ښاغلي فاتح چایاباتماس سره د لیدنې په ترڅ کې، د سوداګریزو اړیکو پراختیا او ګډو پانګه اچوونو په اړه خبرې اترې وکړې.
 
ښاغلي بوزات د اتاق سره د خپلو همیشنیو همکاریو یادولو ترڅنګ، وویل " موږ د ترکیې د سوداګرو او صنایعو له خپلواکې ټولنې او د ترکي سوداګرو او پانګوالو له یوې ډلې سره د سوداګریزو او اقتصادي اړیکو د پراختیا په موخه دغې خونې ته راغلي یو چې د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو خونې له مشرتابه سره وویني او د ګډې پانګونې او همکارۍ په برخه کې کار وکړي."
 
ورپسې د موساد د سوداګرو او صنایعو د خپلواکې ټولنې رئیس ښاغلي فتح چایاباتماس په بېلابېلو هېوادونو کې د دې ټولنې د سوداګریزو فعالیتونو او پانګونې په اړه په ۱۷ برخو کې د پانګونې یادونه وکړه او په افغانستان کې یې له ګډو پانګونو سره خپله علاقه څرګنده کړه.
 
دغه راز نورو ترکي پانګوالو د خپلو شرکتونو د فعاليتونو په ځانګړي ډول د کانونو او استخراج په برخو کې د طبيعي او تر ځمکې لاندې زيرمو د سروې، د هوا له لارې د انرژۍ د توليد او نورو مسايلو په اړه معلومات ورکړل او په هېواد کې يې د پانګونې لپاره خپل چمتووالى څرګند کړ.
 
ښاغلي سید جاوید برهان، ښاغلي بوزات او ورسره ملګري پلاوي ته د ښه راغلاست په ترڅ کې د دواړو هېوادونو تر منځ د اوږدمهاله او تاریخي ښو اړیکو او همدارنګه د سوداګرۍ او پانګونې اتاق په تیرو ۹۰ کلونو فعالیتونو په اړه معلومات وړاندې کړل. نوموړي د اتاق او خصوصي سکتور سره د ترکیې سفارت له ښو او دوامداره همکاریو خوښي څرګنده کړه او د ترکیې د سوداګرو او پانګوالو سفر یې د سوداګریزو اړیکو او ګډو پانګونو د پراختیا لپاره یو ښه او مهم ګام وباله.
 
ښاغلي شیرین اغا سخي په خپلو خبرو کې زیاته کړه چې د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د خپل فعالیت په دوره کې په هېواد کې د جګړې له شرایطو سره سره د تولید او سوداګرۍ په برخو کې ښې لاسته راوړنې لرلې دي. هغه زیاته کړه، د افغانستان د اسلامي امارت له جوړېدو وروسته په هېواد کې د امنیت په ټینګښت سره د سوداګرۍ او پانګونې د ودې لپاره وضعیت ښه شوی او دغه اتاق هڅه کوي چې د سوداګرۍ او صنایعو خپلواکې ټولنې ته غوره سوداګر او پانګوال ور ولېږي.
 
په پای کې، د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د مسوولینو له خوا د نړیوالو اړیکو، صادراتو او پانګونې په برخو کې د تخنیکي توضیحاتو له وړاندې کولو او د افغان پانګوالو شرکتونو له خوا د خپلو تولیداتو او سوداګریزو فعالیتونو په اړه د معلوماتو له وړاندې کولو وروسته، هوکړه وشوه، چې د لا زیاتو همکاریو او ګډو پانګونو لپاره ډیرې نورې ناستې ترسره شي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند، د مدیره پلاوي مالي رئیس ښاغلي شیرین آغا سخي، د مدیره پلاوي غړي ښاغلي خان جان الکوزي، د کابل سوداګرۍ او پانګونې اتاق لومړي مرستیال ښاغلي احمد شاه حکیمي، د شهزاده سرای او د صرافانو اتحادیې مسؤلینو د افغانستان بانک سرپرست رئیس ښاغلي مولوي محمد ادریس او د افغانستان بانک عملیاتي آمر ښاغلي عبدالجبار سره د لیدنې په ترڅ کې، د مالي نظام پیاوړتیا، افغانیو ثبات او ګډو همکاریو په اړه خبرې اترې وکړې.
 
ښاغلي مهمند د خصوصي سکتور او د افغانستان بانک ترمنځ په ګډو همکاریو د ټینګار کولو ترڅنګ، د افغانیو په وړاندی د بهرنیو اسعارو بیو لوړیدل او د سوداګریزو توکو پیر په موخه، د افغان سوداګرو بهر ته د پیسو لیږد په برخه کې شته ستونزې د خصوصي سکتور اوسنیو ستونزو په توګه یادې کړې.
 
ښاغلي خان جان الکوزي په ناڅاپي ډول د افغانیو په مقابل کې، د بهرنیو اسعارو بیو پورته کیدو په اړه خپله اندیښنه څرګنده او بهر ته د پیسو عدم لیږد يې د هېواد په سوداګرۍ کې تر ټولو ستر خنډ وباله او په دی برخه کې، يې د افغانستان بانک د همکاریو غوښتنه وکړه.
 
سوداګرو او صرافانو هم د افغانۍ ارزښت کمیدو او په بانکونو کې خپلو پیسو ته عدم لاسرسي په هکله خپله اندیښنه څرګنده او د خصوصي سکتور، صرافانو او د افغانستان بانک ترمنځ په ګډو همکاریو يې ټینګار وکړ.
ښاغلي مولوي محمد ادریس د ستونزو اوریدو وروسته، وویل "د افغانستان اسلامي امارت هڅه کوي، ترڅو یادو ستونزو ته د پای ټکی کیږدي."
 
ښاغلي محمد ادریس یادو ستونزو ته د پای ټکي کیښودو په موخه، د خصوصي سکتور څخه د یوې مناسبې طرحې وړاندی کولو غوښتنه وکړه او ژمنه يې وکړه چې یاده طرحه به د اسلامي امارت له مشرتابه سره شریکه او د شته ستونزو په له منځه وړلو کې به خپلې هیڅ ډول مرستې ونه سپموي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند، د مدیره پلاوي غړي ښاغلي خان جان الکوزي، د ننګرهار سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي غړي ښاغلي ډاکټر مخلص احمد او د افغانستان – پاکستان ګډ اتاق اجرائیوي رئیس ښاغلي نقیب الله صافي د اقتصادي مطالعاتو ادارې (OESP) او د امنیتي او څیړنیزو مطالعاتو مرکز (CRSS) لخوا د (بندرونو آخوا) نامه لاندی جوړه شوې ناسته کې، ګډون او ویناوې وکړې.
 
یاده ناسته د سه شنبه په ورځ د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مشرتابه پلاوي، د پاکستان خصوصي سکتور استازیو، د پاکستان د ولسي جرګې استازیو، د پاکستان مدني فعالانو، ژورنالستانو او د افغانستان د پخواني دولت ولسي جرګې ځینو استازیو په ګډون ترسره شوه.
 
ښاغلي مهمند او ښاغلي الکوزي په افغانستان کې، د وروستیو سیاسي بدلونونو وروسته، په رامنځته شویو ستونزو لکه: د هېواد په سوداګرۍ او اقتصاد باندی د کنګل شویو پیسو ناوړه اغیزو او د افغانستان – پاکستان ترمنځ په سوداګریزو او ټرانزیټي دروازو کې شتو ستونزو په اړه د خبرو کولو ترڅنګ، د نړیوالې ټولنې څخه يي د افغانستان د کنګل شویو پیسو د بیرته خلاصیدو غوښتنه وکړه.
 
ښاغلي مهمند او ښاغلي الکوزي د خپلو خبرو په جریان کې، یادو ستونزو ته د پای ټکي کیښودو، د ځمکې له لارې د افغان مسافرینو لیږد په برخه کې د لازمو آسانتیاوو رامنځته کولو، سوداګرۍ پراختیا او د دواړو هېوادونو ترمنځ د پانګه اچونې شته فرصتونو څخه په ګټې اخیستلو ټینګار وکړ.
 
ګډون کوونکو په افغانستان کې د اقتصادي او کاري وضعیت ودې په موخه د افغانستان – پاکستان ترمنځ د سیاسي او اقتصادي اړیکو ښه والي، د دواړو هېوادونو ترمنځ د مسافرو د تیریدو او مختلفو سوداګریزو برخو کې د لازمو آسانتیاوو په رامنځته کیدو، د ویزو صدور په برخه کې د آسانتیاوو په رامنځته کیدو، سوداګریزو اړیکو په غښتلتیا، په ګمرکونو کې د تعرفې په برخه کې د شتو ستونزو په حل، د اپټا تړون بیا نوی کیدو، په بندرونو کې د تخنیکي کمېټو رامنځته کیدو او سیاحتي او طبي آسانتیاوو رامنځته کیدو ټینګار وکړ.

مقالات دیگر...