د پانګونې جلب، د سوداګریزو اړیکو پراختیا، د لا زیاتو اسانتیاوو رامنځته کولو او د سوداګریزو نظریاتو تبادلې په موخه، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د ازبیکستان د سوداګرۍ او صنایعو اتاق له مشرتابه پلاوي سره سوداګریزه ناسته د کابل شهرنو کې د اتاق د مشرتابه پلاوي په مرکزي دفتر کې ترسره کړه.

په دې ناسته کې ښاغلي محمد یونس مهمند، د اتاق لومړی مرستیال؛ ښاغلی شیرین آغا سخی، د اتاق د مشرتابه پلاوي مالي رئیس؛ ښاغلی سید جاوید برهان، د مشرتابه پلاوي د بهرنیو اړیکو رئیس؛ ښاغلی خانجان الکوزی او ښاغلی سید پرویز سادات هوفیاني، د مشرتابه پلاوي غړي؛ ښاغلی احمد شاه حکیمي، د کابل د اتاق لومړی مرستیال؛ ښاغلی میرزمان پوپل، د عامل پلاوي مالي او اداري مرستیال سرپرست؛ ښاغلی محمد انور عارفي، د پالیسي او تخنیکي چارو مرستیال؛ ښاغلی جمشید بدلوف، د ازبیکستان سوداګریز اتشه؛ ښاغلی یخوبوف دوران، د ازبیکستان د سوداګرۍ او صنایعو اتاق رئیس او د هغه مل پلاوی؛ حاجي محمد محسن ساحل پرواني، د دوایي اتحادیې مرستیال او د اتاق ارشد مشاور، او یو شمېر د درملو سوداګر ګډون کړی و.

ښاغلي مهمند، د ازبیکستان د اتاق رئیس او د هغه د پلاوي هرکلی وکړ او ګډونوالو ته یې د حکومت د وروستۍ هدایت په اړه معلومات وړاندې کړل چې د ملي ګټو په ساتنه سره، د افغانستان او سیمې او نړۍ له هېوادونو سره د سوداګریزو اړیکو پراختیا باندې ټینګار کوي.

نوموړي، د افغانستان د خصوصي سکتور په استازیتوب، د ازبیکستان له جمهور رئیس او سفارت څخه د ترانزیټ پرانیستې له امله مننه وکړه او تېرو دریو کلونو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د ګډو ناستو او نندارتونونو ترسره کول یې د سوداګریزو اړیکو پیاوړتیا، د اسانتیاوو رامنځته کول او د کاري زمینې برابرولو په برخه کې مثبت ګام وباله. هغه د ازبیکستان د اتاق له رئیس څخه وغوښتل چې د افغان-ازبک سوداګرو ترمنځ د ګډو پانګونو د تشویق لپاره لا زیاتې هڅې وکړي.

ښاغلي مهمند، د ریاست الوزراء د اقتصادي مرستیال وروستي سفر ته چې ازبیکستان ته ترسره شوی و، اشاره وکړه او دا ډول سفرونه یې د دواړو هېوادونو د سوداګریزو اړیکو د پراخېدو لپاره مثبت وباله. نوموړي د حکومت له ټولو اقداماتو څخه ملاتړ څرګند کړ چې د افغانستان د خصوصي سکتور د ودې لپاره ترسره شوي.

هغه د افغانستان او ازبیکستان ترمنځ د صادراتو او وارداتو ارقامو ته په اشاره سره، د سوداګرۍ د لا زیاتوالي غوښتنه وکړه. نوموړي وویل چې اتاق د افغان-ترانس پروژه او د افغانستان، ازبیکستان او پاکستان ترمنځ د سترې ګډې پروژې ملاتړ کوي، او دغه ډول پروژې کولای شي د اقتصادي ودې، سوداګریزو فرصتونو پېژندنې او د سیمه ییزې سوداګرۍ زیاتوالي لپاره زمینه برابره کړي.

ښاغلي مهمند، وویل چې اتاق د بېلابېلو سکتورونو د ستونزو حل او فرصتونو پېژندلو لپاره تخصصي کمیټې جوړې کړې دي، او له ازبیکستاني سوداګرو سره د درملو تولید برخه کې د ګډو پانګونو غوښتنه وکړه. نوموړي، د افغانستان، ترکیې، آذربایجان، قزاقستان او ازبیکستان ترمنځ د ګډ اتاق جوړېدل د ترانزیټي اسانتیاوو او اروپایي بازارونو ته د صادراتو د لاسرسي لپاره مهم وبلل، او د ازبیکستان له تجارتي پلاوي یې وغوښتل چې په دې برخه کې له افغان اتاق سره لا زیاته همکاري وکړي.

د ازبیکستان د سوداګرۍ او صنایعو اتاق رئیس، د اتاق له مشرتابه څخه د ناستې د جوړېدو له امله مننه وکړه او د خپل سفر موخه یې د سوداګریزو نظریاتو تبادله، په بېلابېلو سکتورونو کې د ګډو پانګونو هڅونه وبلله. هغه، د افغانستان د درملو او چرګانو د روزنې سکتور کې د ازبک سوداګرو د پانګونې چمتووالي ته اشاره وکړه.

ښاغلي برهان، دا ډول ناستې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو اړیکو د ټینګښت لپاره مهمې وبللې، ازبیکستان یې د افغانستان نږدې دوست او د دیني، فرهنګي ارزښتونو شریک یاد کړ. نوموړي، د ګډې کمېټې جوړول د صادراتو زیاتوالي لپاره اړین وبلل او د افغان سوداګرو لپاره د ویزو اسانتیا، او په افغانستان کې د ازبیک پانګوالو پانګونه د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو اړیکو پراخولو لپاره مثبت ګام وباله.

ښاغلي الکوزي وویل چې د نوي حکومت له راتګ سره د هېوادونو ترمنځ سوداګریزې اړیکې ښې شوي، چې اساسي لامل یې د دواړو هېوادونو د مشرانو او خصوصي سکتورونو ښه نیت دی. نوموړي د ازبکستان د اتاق له رئیس څخه وغوښتل چې د ترانزیټي ستونزو د حل او د منځنۍ آسیا د ترانزیټي لارې د نړیوالو سوداګریزو قوانینو سره سم، له افغانستان سره ګډه همکاري وکړي.

 

 

 

 

 

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند د صنعت او سوداګرۍ وزارت له سرپرست ښاغلي نورالدین عزیزي سره د دغه وزارت په مقر کې وکتل او د پاکستان په ګډون یې له ګاونډیو هېوادونو سره د سوداګرۍ د پراختیا او له دغه هېوادونو سره د سوداګرۍ او ترانزیت په لاره کې د شته ننګونو د هواري په اړه بحث او خبرې وکړې.

ښاغلي مهمند د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق، د پاکستان د سوداګرۍ اتاق او د خیبر پښتونخوا د صنایعو د اتاق د پرله پسې هڅو په اړه چې د تورخم دروازې د بیا پرانیستلو په برخه کې ترسره شوي، د صنعت او سوداګرۍ وزیر ته هر اړخیز معلومات وړاندې کړل. نوموړي د ياد شوي لارې په بيا پرانستلو کې د ننګرهار ولايت د سيمه ييزو مسوولينو او د ننګرهار د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د مشرتابه پلاوي همکاری مثبت و ګنل او هیله څرګنده کړه، چې د دواړو هېوادونو د حکومتونو ترمنځ د خبرو اترو او د افغانستان او پاکستان د خصوصي سکټور د ګډو هڅو په پایله کې به د سوداګرۍ او ترانزیت لارې د تل لپاره پرانیستې پاتې شي.

ښاغلي نورالدین عزیزي د تورخم دروازې په بیا پرانیستلو کې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د مشرتابه، د پاکستان د سوداګرۍ اتاق او د خیبر پښتونخوا د صنایعو د اتاق له هڅو مننه وکړه. او د هېواد د خصوصي سکټور له فعالیتونو او د هغوی د ستونزو د حل لپاره یې خپل ملاتړ څرګند کړ. هغه د افغانستان او ګاونډیو هېوادونو ترمنځ پر ښو سوداګریزو اړیکو ټینګار وکړ او په دې برخه کې یې د صنعت او سوداګرۍ وزارت د هراړخیزو همکاریو ډاډ ورکړ.

 

 

 

 

 

یادې غونډې ته چې د صنعت او سوداګرۍ وزارت، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق، بېلابېلو ولایتي اتاقونو او اتحادیو استازو ګډون کړی و، د صنعت او سوداګرۍ وزارت سرپرست ښاغلي نورالدین عزیزی، د اتاق لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند، د اتاق تجارتي مرستیال ښاغلي خیرالدین مایل احمدي، د اتاق د مشرتابه پلاوي غړی او د افغان-پاک ګډ اتاق رئیس ښاغلي خانجان الکوزی، او د اتاق د عامل پلاوي د پالیسۍ او تخنیکي مرستیال ښاغلي محمد انور عارفي ګډون درلود.

ښاغلي نورالدین عزیزی د کازان او مسکو نندارتونونو د ارزښت په اړه خبرې وکړې او له افغان شرکتونو یې غوښتنه وکړه چې د معیاري بسته بندۍ سره خپل لوړ کیفیت تولیدات نندارې ته وړاندې کړي. نوموړي له سوداګرو وغوښتل چې د ګډون د لومړیتوبونو په اړه خپل نظر هم شریک کړي.

ښاغلي محمد یونس مهمند دا نندارتونونه د افغان محصولاتو لپاره مهم وبلل او د سوداګرو د پیسو انتقال په برخه کې یې د بانکي ستونزو یادونه وکړه، او وړاندیز یې وکړ چې د هیواد له بانکونو څخه، په ځانګړي ډول دولتي پشتنی بانک، یو استازی دې مسکو ته د استازولۍ د پرانیستلو لپاره واستول شي.

ښاغلي خیرالدین مایل احمدي د صنعت او سوداګرۍ وزارت له مشورتي دریځه مننه وکړه او څرګنده یې کړه که هر یو نندارتون د وزارت او سوداګرو له خوا تایید شي، اتاق هم د هغه ملاتړ کوي.

ښاغلي خانجان الکوزي د نندارتونونو د اهمیت په اړه خبرې وکړې او څرګنده یې کړه چې د افغان سوداګرو ګډون په مسکو کې به دوی ته ښه چمتووالی او زیات فرصتونه برابر کړي.

ښاغلي محمد انور عارفي دا ناسته د ښه همغږۍ او پراخ ګډون لپاره ګټوره وبلله او ډاډ یې ورکړ چې د اتاق له لوري به د تخنیکي همغږۍ په برخه کې د صنعت او سوداګرۍ وزارت او د افغان-روسیې سوداګریزې مجمعې سره هر اړخیزه همکاري وشي.

ټاکل شوې چې د افغان-روسیې سوداګریزه مجمع، چې سوداګریز فورم، دوه اړخیزې تجارتي ناستې، او د افغان تولیداتو نندارتون به پکې شامل وي، په روسیه کې ترسره شي.

 

 

 

 

 

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د حکومت له وروستي اقدام څخه د هرکلي په موخه پر شپږو توکو لکه اوړه، غنم، غوړي، بوره، مایع ګاز او د نفتو په ګډون د مالیاتو د کمولو او دغه راز د ۱۴۰۳ کال د خصوصي سکټور د لاسته راوړنو او ننګونو د ارزونې په موخه مطبوعاتي کنفرانس د ښاغلیو: محمد یونس مهمند د سوداګرۍ او پانګونې اتاق لمړی مرستیال ، شیرین اغا سخي د اتاق د مدیره پلاوي مالي رئیس، خانجان الکوزي د اتاق د مدیره پلاوي غړي او د افغان-پاک ګډ اتاق رئیس، میرزمان پوپل د اتاق د عامل پلاوي مالي او اداري سرپرست مرستیال، عبدالجبار صافي د صنعتکارانو د اتحادیې رئیس او د وچې میوې، تازه میوې، قیمتي او نیمه قیمتي ډبرو او الکترونیکی تجهیزاتو د کمیټې رییسانو په شتون د اتاق د کنفرانسونو په تالار تر سره کړل.

ښاغلي مهمند د دغه کنفرانس ګډونوالو ته د ښه راغلاست ترڅنګ د حکومت له مشرتابه، د ریاست الوزا د اقتصادي مرستیال او د ماليې وزارت له محترم مقام څخه د خصوصي سکتور سره د همکارۍ له امله په ځانګړي ډول د اوړو، غنمو، غوړيو، بوره، مايع ګاز او نفتو په ګډون او پر دغو توکو د ثابتې ماليې د لګولو په برخه کې مننه وکړه. نوموړي د حکومت دا ډول اقدامات یې د سوداګرو د تشویق او د افغانستان په بازارونو کې د اولیه موادو د بيو د راټيټولو په برخه کې مهم ګام وبلل.

ښاغلي مهمند، په ۱۴۰۳ کال کې د سیمې هېوادونو په ځانګړې توګه اروپايي او اسیایي هېوادونو لکه مالیزیا، هند او روسیې ته د افغانستان د صادراتو په اړه خبرې وکړې او د یاد کال صادرات یې د ۱۴۰۲ کال په تناسب وبلل. هغه د ١٤٠٣ کال د صادراتو د کمښت اصلي لامل له ګاونډيو هېوادونو سره يو لړ ترانزيتي ستونزي وګڼل او په ۱۴۰۴ کال کې د سیمې هېوادونو او اروپايي هېوادونو ته د افغانستان د صادراتي توکو لپاره د بدیلو لارو په موندلو کې د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د هڅو ډاډ یې ورکړ.

د سوداګرۍ اتاق لومړي مرستیال زیاته کړه: پاکستان کې د افغان سوداګرو لپاره د ټرانزیټي اسانتیاوو نشتوالی د ایران له بندر عباس څخه د سوداګریزو مالونو د لېږد رالېږد د زیاتوالي لامل شوی. نوموړي په ۱۴۰۴ کال کې د نړۍ له ټولو هېوادونو سره د امکان تر حده د ډېرو سوداګریزو اړیکو د رامنځته کولو لپاره د سوداګرۍ او پانګونې اتاق هڅې یاده کړه او زیاته یې کړه: که څه هم اتاق په افغانستان کې د اروپايي ټولنې له استازي سره ښې اړيکې لري، خو له اروپا سره د سوداګرۍ د پراختيا په برخه کې د افغانستان د خصوصي سکټور يوه لويه ستونزه افغان سوداګرو ته د اروپايي هېوادونو د ويزو د ورکړې په برخه کې د اسانتياوو نشتوالى دى.

ښاغلي مهمند د سوداګرۍ د پراختیا، صادراتو د زیاتوالي او اروپايي بازارونو ته د اسانه لاسرسي په موخه د افغانستان، ترکیې او د منځني آسیا هېوادنو ترمنځ د ګډې اتاق را منځته کول مهم وبلل او په دې برخه کې یې د اتاق د هڅو ډاډ یې ورکړ. نوموړي د هېواد له ټولو غږیزو او ویډیويي رسنیو مننه وکړه چې د افغانستان د خصوصي سکټور د فعالیتونو، لاسته راوړنو او ننګونو اقتصادي خبرونه پر وخت خپروي.

ښاغلي پوپل، د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د ۱۴۰۳ کال د لاسته راوړنو په اړه خبرې وکړې او زیاته یې کړه: دغه اتاق په تېر کال کې د بهرنیو هېوادونو په بېلابېلو پروګرامونو کې ګډون کړی دی، د هیواد په څلورو زونونو کې د خصوصي سکټور د فرصتونو او ننګونو د پیژندلو په موخه کنفرانس جوړ شو؛ د اتاق مشرتابه د ازبکستان، ترکیې، قزاقستان، روسیې، متحده عربي اماراتو، چین او پاکستان په سوداګریزو غونډو او نندارتونونو کې ګډون کړی دی؛ د امام ابوحنیفه (رح) دریم ملي او نړیوال نندارتون جوړ کړ؛ د سوداګرو هڅول چې په بیلابیلو سکتورونو کې پانګونه وکړي؛ د افغانستان د خصوصي سکټور او د ایران، ازبکستان، ترکمنستان، قزاقستان، ترکیې او روسیې د خصوصي سکټور ترمنځ د سوداګریزو اړیکو ناستې تنظیم شوې؛ سوداګر د لویو ګډو پروژو د جوړولو لپاره متحد کړي او د خصوصي سکتور د غړو د ادغام او د هغوی د ستونزو د حل په موخه یې له ۲۷ څخه زیاتې تخصصي کمېټې جوړې کړې دي.

ښاغلي پوپل په ۱۴۰۳ کال کې وچې او تازه مېوې د افغانستان له مهمو صادراتي توکو څخه وبلله او د ګاونډي هېواد له خوا د سوداګریزو توکو په برخه کې رامنځته شوې ننګونې یې د تېر کال په پرتله د هېواد د صادراتو د زیاتوالي په برخه کې یو لوی خنډ وباله.

ښاغلي شیرین اغا سخي د حکومت وروستی اقدام یې د سوداګرو د هڅونې او په بازارونو کې د موادو د بیو د راټیټولو په برخه کې لوی ګام وباله او زیاته یې کړه: په افغانستان کې د نوي حکومت له راتګ سره خصوصي سکتور په ځانګړې توګه د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د سوداګرو لپاره د مالیې د اسانتیاوو د رامنځته کولو او نورو برخو کې زیاتې هڅې کړې دي. هغه په ګمرک کې د مالیاتو په راټولولو ټینګار وکړ او له ټولو اړوندو دولتي ادارو څخه یې وغوښتل چې د هېواد د خصوصي سکتور ټولو ستونزو ته د رسیدګۍ لپاره ځانګړې پاملرنه وکړي.

ښاغلي الکوزي، په ۱۴۰۳ کال کې د خصوصي سکتور ستونزې او ننګونې یادې کړې او هېواد ته د وارداتو زیاتوالی د تېرو کلونو په پرتله د بازارونو د تقاضا په لوړوالي پورې تړلی وباله او د صنعتي فابریکو لپاره د ځمکې د ویش په برخه کې یې د حکومت له مشرتابه مننه وکړه. نوموړي برېښنا، ځمکې او د پيسو د لېږد لپاره د بانکي اسانتياوو نشتوالى د صنعتي فابريکو عمده ستونزې وګڼلې او له اړوندو حکومتی مسوولينو يې وغوښتل، چې په ګمرک کې له سوداګرو څخه د ماليې راټولولو ته ځانګړې پاملرنه وکړي.

د يادونې وړ ده، چې د حکومت د ریاست الوزرا حکم په اساس له دي وروسته به له (غنمو، غوړيو، اوړو) د يو ميليون پلور څخه زر افغاني او له (تېلو، ګازو او بورې) د يو ميليون پلور څخه يو زرو پنځه سوه افغاني په ارزښت ثابته ماليه اخیستل کیږي.

 

 

 

 

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند د بهرنیو چارو وزارت له سرپرست ښاغلي مولوي امیرخان متقی سره د دغه وزارت په مقر کې وکتل او له ګاونډیو هېوادونو او سیمې سره د سوداګریزو او اقتصادي اړیکو د پراختیا او همدارنګه د سوداګرو د ویزو د صادرولو په برخه کې د ستونزو د حل په اړه اړه خبرې اترې وکړي.

ښاغلي مهمند د بهرنیو چارو وزارت له همکاریو او د خصوصي سکتور غړو ته د ۲۰۰۰ څخه د زیاتو سوداګریزو ویزو د ورکړې په برخه کې له ګاونډیو او سیمه ییزو هېوادونو سره د هغوی د پرله پسې اړیکو په ځانګړې توګه افغان سوداګرو ته په جرمني او ناروې کې د قونسلګرۍ خدمتونو د وړاندې کولو له امله مننه وکړه، د ۱۴۰۳ کال په اوږدو کې د افغانستان او ګاونډیو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو راکړه ورکړه د اندازې په اړه ښاغلي متقی ته هر اړخیز معلومات وړاندې کړل او ياد شوي کال يې د خصوصي سکټور لپاره تر ټولو بريالي کال وباله.

ښاغلي مهمند، د هېواد د بهرنیو چارو محترم وزارت څخه چې تل یې په بهرنیو سفرونو کې یې سوداګر او خصوصي سکتور له ځان سره د لرلو له امله مننه وکړه او د افغان سوداګرو عمده ستونزې د هند هېواد د ویزو د اسانتیاوو نشتوالی وګنل او د بهرنیو چارو له سرپرست وزیر څخه یې وغوښتل چې د هېواد د خصوصي سکټور غړو ته د ویزو په ورکولو کې لا زیاتې هڅې وکړي. تر څو سوداګر وکولای شي په خوندي توګه د سیمې له هېوادونو سره سوداګري زیاته کړي.

ښاغلي مولوي امیرخان متقی، د سوداګرۍ او پانګونې اتاق لمړی مرستیال ته د ښه راغلاست ترڅنګ د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو سره د ښو سوداګریزو او اقتصادي اړیکو د تامین او د هېواد د خصوصي سکتور غړو ته د ویزې د ورکړې د اسانتیاوو په برابرولو کې د بهرنیو چارو وزارت د هڅو ډاډ ورکړ.