مسدود ساختن بنادر تورخم و سپین بولدک، ضربۀ بزرگ بر مناسبات تجارتی پاکستان و افغانستان می باشد

اتاق تجارت و صنایع افغانستان به منظور تقبیح نمودن عملکرد نادرست و مغایر با اصول جهانی حکومت پاکستان در رابطه به مسدود ساختن بنادر مهم تجارتی و ترانزینی تورخم و سپین بولدک کنفرانس مطبوعاتی را به روز سه شنبه 10 حوت 1395 با اشتراک محترم الحاج خانجان الکوزی معاون اول هیئت مدیره، محترم الحاج محمد یونس مومند معاون تجارتی هیئت مدیره، محترم الحاج باز محمد افسرزی معاون صنعتی هیئت مدیره، محترم الحاج احمد توفیق داوری سرپرست ریاست عامل و معاون مالی واداری هیئت عامل و محترم الحاج شرف الدین عضو هیئت مدیره اتاق تجارت و صنایع افغانستان، نمایندگان 31 اتحادیه تجارتی تعدادی کثیری از تاجران، صنعتکاران و سایر اعضای سکتور خصوصی کشور و رسانه های ملی و بین المللی، در سالون کنفرانس های اتاق برگزار نمود.

محترم الکوزی، مشکلات ایجاد شده از جانب حکومت پاکستان در دو طرف خط دیورند را ناشی از سیاست های غلط و همیشگی حکومت آنکشور دانست که طی سالیان گذشته ادامه داشته و باعث ایجاد همچو مشکلات گردیده است.

آقای الکوزی روی مشکلات عمده ایکه همواره فراراه تجارت و ترانزیت کشور قرار دارند به شرح ذیل یادآوری کرد:

1-    کالاهای تجارتی افغانستان که از راه بندر کراچی و خاک پاکستان وارد افغانستان می شوند سالانه بدون کدام دلیل موجه در بندر کراچی و مسیر شاهراه های پاکستان مدت زیادی متوقف مانده و سالانه حدود 500 میلیون دالر پول اضافی تحت عنوان دیمرج و بهانه های دیگر از تاجران اخذ می گردد که در نتیجه همین سیاست ها واردات و ترانزیت از طریق پاکستان کاهش چشمگیر یافته است. محترم الکوزی علاوه کرد: "کالاهایی که 11 روز قبل از تجار و کمپنی های پاکستانی خریداری شده و متوقف می باشند باید دوباره به کمپنی های پاکستانی مسترد شود و دولت افغانستان در زمینه حدود 1200 کانتینر از کالاهایی که به اساس قرارداد دوجانبه باید به شکل ترانزیت به افغانستان انتقال داده می شد و فعلاٌ در خاک پاکستان متوقف شده اند از مجاری دیپلوماتیک و بین المللی اقدام فوری نماید، زیرا بسیاری از این کالا ها و مواد خوراکی در حال خراب شدن و از بین رفتن می باشند."

2-    پاکستان برخلاف تمام نورم های بین المللی و قرارداد های منعقده میان دو کشور به شمول قرارداد دوجانبه اپتا که از سوی رهبران دولت های دوکشور با حضور وزیر خارجه قبلی امریکا به امضاء رسیده، این قرار داد ها را نقض و تعهدات خود را زیر پا نموده است.

ما از سازمان جهانی تجارت WTO که عضویت انرا دارا می باشیم، جداً می خواهیم تا به این مسئله که خلاف مواد مندرج قبول شده در سازمان جهانی تجارت، از سوی پاکستان نقض گردیده است، رسیدگی کند.

فردا اول مارچ جلسه رهبری اتاق های تجارت سازمان ایکو در اسلام آباد می باشد. هیئت رهبری اتاق به عنوان احتجاج در این جلسه اشتراک نه خواهد ورزید.

3-    اتاق به تمام مردم شریف ولایت کابل و ولایات هم سرحد با پاکستان اطمینان می دهد که هیچگونه مشکلی در رابطه به کمبود مواد خوراکی و بلند رفتن قیمت ها در این ولایات رخ نخواهد داد و اتاق نخواهد گذاشت که ساکنان این ولایات با کمبود مواد خوراکی مواجه شوند و این کمبود را از کشورهای آسیای میانه و منطقه رفع خواهد نمود. زیرا ما مواد خوراکی کافی در ذخیره گاهای خود در خاک ازبکستان داریم. تاجران ما در طی یک هفته اضافه از 25000 تن مواد خوراکی را از طریق بنادر حیرتان و آقینه وارد کشور نموده اند.

4-    روش فعلی و موضعگیری ضعیف حکومت افغانستان در قبال پاکستان، قابل قبول سکتور خصوصی کشور نمی باشد. دولت باید از تمامی امکانات بین المللی به شمول سازمان ملل متحد و شورای امنیت جهت وارد کردن فشار به دولت پاکستان استفاده کند تا این کشور را مجبور سازد که به تعهدات بین المللی خود عمل نماید. دولت باید در قبال ضرر های وارده به تاجرانی که اموال شان در خاک پاکستان متوقف شده و خساره مند گردیده اند با معافیت محصول گمرکی و پالیسی حمایوی از آنان حمایت به عمل آورد.

دولت باید جهت مقابله با کمبود میوه جات تازه، سبزیجات و بعضی از نیازمندی فوری با ایجاد کارگوی هوایی با هندوستان امتیازات ویژه را برای سکتور خصوصی قایل شود تا مردم ما از ناحیه ضروریات اولیه شان با مشکل مواجه نشوند.

5-    اتاق از تمامی تاجران و اعضای سکتور خصوصی تقاضا به عمل می آورد که به خاطر نامطمئن بودن مسیر پاکستان برای ترانزیت و تجارت، دیگر از این مسیر استفاده نه کنند و تجارت خود با آنکشور را متوقف سازند. تاجران ما باید از مسیر های بدیل برای ترانزیت و تجارت خود استفاده کنند.

اما دولت باید به خاطر رفع مشکلات تاجران در سایر بنادر سهولت هایی را نیز مساعد سازد از جمله جهت رفع مشکل لیتر آف کریدیت با بانک های خارجی خصوصاً در بنادر عباس و چابهار توجه جدی نماید.

محترم یونس مومند، ضمن تأئید سخنان آقای الکوزی ابعاد زیانهای وارده به تجار افغان را گزاف خوانده و به گفته ایشان "آنعده از تاجرانی که پول اموال خریداری شده خود را قبلاً به شرکت های پاکستانی پرداخت نموده اند و اموال شان در مسیر راه و آنسوی تورخم متوقف بوده و در حال از بین رفتن می باشد، دچار ضرر بزرگ مالی شده اند."

آقای مومند از حکومت خواست تا با استفاده از حد اقل دو کارگوی هوایی با کشورهایی که خواهان تجارت از طریق هوا با افغانستان می باشند این مشکل را رفع کند. وی همچنان خواهان ارتقای ظرفیت در بند چابهار و بنادر دیگر گردید.

به همین ترتیب نمایندگان سکتور های ترانسپورت، سنگ مرمر و میوه تازه پیرامون مشکلات شان طی روز های اخیر صحبت نموده و خواهان توجه جدی حکومت در زمینه گردیدند.

بنادر تجارتی و ترانزیتی تورخم و سپین بولدک از ۱۱ روز بدینسو خلاف تفاهم نامه دوجانبه، نورم های بین المللی و موازین تجارتی و ترانزیتی از سوی حکومت پاکستان مسدود گردیده است که در نتیجه حدود 80 فیصد صدمه به سکتور خصوصی پاکستان و 20 فیصد خساره به سکتور خصوصی افغانستان وارد شده است. زیرا افغانستان خوشبختانه وضعیت سالهای گذشته را نداشته و با الحاق به سازمان تجارت جهانی و ایجاد روابط دوستانه با کشورهای آسیای میانه و جنوب آسیا (به غیر از پاکستان) توانسته است که راه های بدیل و مناسبی را برای واردات و صادرات خود پیداکند.

مسدود ساختن ناگهانی این دو بندر مهم باعث توقف حدود 1100 واسطه باربری حامل اموال تجارتی در آن سوی سپین بولدک و 200 واسطه در این طرف خط و همچنان بیش از 1000 محموله در آن طرف بندر تورخم و 150 واسطه در این سوی بندر مذکور متوقف گردیده اند.  قابل ذکر است که حجم تجارت ما در سال 2010 با پاکستان به 3 ملیارد دالر میرسید و به اساس مشکلاتی که از سوی پاکستان همیشه ایجاد میشد در سال 2012 به 2.5 ملیارد، در سال 2015 به 1.8 ملیارد، در سال 2016 به 1.3 ملیارد دالر و بلاخره فعلا به حدود یک ملیارد دالر کاهش یافته است.

روابط سیاسی افغانستان و پاکستان همیشته پر تنش و در حال تغییر بوده و این تنش ها نه تنها مناسبات دوستانه مردم دوکشور را آسیب می رسانند، بلکه ضربات بزرگ اقتصادی را نیز بر جامعه تجاری و اقتصاد مردم دوکشور نیز وارد میکنند. تصور بر آن بود که با تشكيل كنفرانس‌ بن‌ و ایجاد دولت‌ مؤقت‌ افغانستان‌ صفحه نوینی در مناسبات دو کشور باز خواهد شد. ولی متأسفانه حکومت پاکستان بر اساس همان سیاست های گذشتۀ خود وقتاً فوقتاً مشکلات جدی را در عرصه تجارت و ترانزیت ایجاد نموده است. به همین دلیل اتاق از همه اعضای سکتور خصوصی افغانستان میخواهد که در روابط تجارتی خود با پاکستان تجدید نظر نموده و تلاش نمایند تا با دیگر کشور ها تجارت خویش را گسترش دهند.

اتاق تجارت و صنایع افغانستان به مردم شریف افغانستان مشخصاً به مردم ولایات هم سرحد با پاکستان (ننگرهار، کنر،  قندهار، خوست، پکتیا، هلنمد و پکتیکا) اطمنان میدهد که راه های ولایات شمال به روی ما باز است و ما تلاش می نمائیم تا نیازمندی مردم خویش را هر چه زودتر از طریق کشور های آسیای میانه و استفاده از کار گو های هوایی مرفوع نمائیم.

گسترش روابط تجارتی و ترانزیتی میان افغانستان، پاکستان و کشورهای آسیای میانه زمینه رشد اقتصادی در سطح منطقه را فراهم می سازد، به همین منظور اتاق تجارت و صنایع افغانستان از مقامات رهبری دولت افغانستان و پاکستان و همچنان جامعه جهانی و سازمان های بین المللی میخواهد که هر چه زودتر این مشکل جدی را حل نموده و برای بهبود روابط تجارتی و ترانزیتی فضای اعتماد را به میان آورند.